نگاه کلی منظور از پاک کننده ها ( detergehts ) موادی هستند که ذره های چربی و چرک را از پارچه ها و یا اجسام دیگر بزدایند و در انواع مختلف تهیه می شوند. اولین ماده ای که به عنوان شوینده ساخته شد صابون بود. از عمر صابون صدها سال می گذرد. آخرین دستگاههای صابون کشف شده مربوط به 2000 سال پیش است 700 سال است که صابون سازی بطور صنعتی و به مقادیر زیاد ساخته می شود و 200 سال است که ساخت آن متحول گشته و به صورت کلاسیک و مدرن در آمده است. از آن زمان تا کنون تعداد شوینده ها به حدی رسیده که قابل شمارش نیست بطوری که امروزه در حجم انبوهی از شوینده ها به همراه تبلیغات آنها مواجه شده ایم. در حال حاضر در برخی کشورها تقریبا بیش از 80 درصد از مواد پاک کننده مصرفی از شوینده های سنتزی تهیه می شوند. لکن در مصارف عمومی واژه صابون مشخص کننده یک نمک فلز قلیایی یا آمونیوم یک اسید کربوکسیلیک راست زنجیر با تعداد 10-18 اتم کربن از طرف دیگر صابون های فلزی کربوکسیلاتهای قلیایی خاکی یا فلزات سنگین با زنجیره طویل هستند. این صابون ها در آب نامحلول بوده و در سیستمهای غیر آلی به عنوان مثال مواد افزودنی به روغنهای روان کننده جلوگیری کننده از زنگ زدگی ضد آب کردن مواد و سوختهای ژلاتین دار (مواد سوختنی مانند بنزین که با مواد غلیظ کننده ممزوج شده اند و از آنها در بمب های ناپالم و شعله افکن ها استفاده می شود) قارچ کشها دارای کاربرد می باشد. خصوصیت قابل توجه این است که عدم توازن پلاریته (قطبیت) در داخل مولکول صابون ها و مواد شوینده و پاک کننده موجب ابراز قابلیت انحلال و ماهیت فاز غیر معمول در حلالهای قطبی و غیر قطبی می شود. این رفتار دقیقا باعث سودمندی چنین ترکیباتی در زمینه های خیس شوندگی قابلیت انحلال شویندگی wolf appliances (در مورد شستشو و خشک شویی بصورت ترامان) رنگرزی و بسیاری از سایر فراورده های صنعتی و خانگی است. ترکیب اساسی ساختمان مولکولی پاک کننده ها موجب بوجود آمدن چنین صفاتی می گردد.
است و نام مواد شوینده به مواد صناعی با ساختمان مشابه اطلاق می شود. از این مواد در مصارف عدیده ای از جمله برای پاک کردن شستشو و در فرایندهای نساجی و غیره استفاده می گردد. انواع مواد پاک کننده صابون (Soap) صابون ها را می توان از هیدرولیز قلیایی چربیها و روغن های طبیعی ( استر اسیدهای چرب با گلیسرول ) مانند پیه روغن های نارگیل wolf appliances زیتون نخل و تالو تهیه کرد که این واکنش به نام فرایند صابونی شدن Saponification ) موسوم است:
C 3 H 5 (OOCR) 3 + 3NaOH 3NaOOCR+C 3 H 5 (OH) 3 ( باید توجه داشت که در روشهای جدید از هیدرولیز مستقیم چربی ها بوسیله آب در دمای زیاد استفاده wolf appliances می شود. این موضوع تصفیه و ایزولاسیون wolf appliances اسیدهای چرب را که به صابون ها خنثی می شوند ممکن ساخته اساس یک فرایند پیوسته wolf appliances را بوجود می آورد. از نقطه نظر شیمیایی صابون ها نمکهای فلزی اسیدهای چرب (اسیدهای کربوکسیلیک) راست زنجیر با حدود 10-18 اتم کربن می باشند. با اینکه همه نمکهای فلزی اسیدهای چرب صابون هستند اما تنها نمکهای قلیایی مانند ( سدیم و پتاسیم ) در آب حل می شوند و خاصیت پاک کنندگی دارند. نمکهای فلزهای قلیایی خاکی (مانند کلسیم و منیزیم و..) در آب حل نمی شوند. از این رو صابون های معمولی در آب سخت در مجاورت یون های کلسیم و منیزیم رسوب می کنند. به این ترتیب صابون خوب کف نمی کند و خاصیت پاک کنندگی خود را از دست می دهد. نمکهای آلومینیوم اسیدها نیز در آب نامحلول و در روغن ها محلول هستند و از این ماده در چربی های نرم کننده رنگ روغن جلا و ضد آب کردن مواد استفاده می شود. نمک اسیدهای فلزات سنگین مانند کبالت یا مس نیز بعنوان ماده خشک کننده در رنگهای ساختمانی و جوهر قارچ کش ها و مواد ضد آب استفاده می شود. کیفیت و مرغوبیت صابون به نوع چربی روغن بکار رفته بستگی دارد. لذا از خالصترین و بی بو ترین آنها استفاده می گردد. علاوه بر چربی و قلیا مواد افزودنی دیگری هم در فرمولاسیون صابون وارد می شوند. این مواد عبارتند از:مواد جلوگیری کننده از اکسیداسیون مثل تری اتانول آمین اولئات مواد جلوگیری کننده از فساد صابون مانند دی سیانو دی آمیدو سدیم سولفانیلات روغن های معطره برای ایجاد بوی خوب صابون و غیره. پاک کننده های سنتزی (Synthetic detergents) مواد شوینده سنتزی که امروزه بسیار مورد استفاده wolf appliances قرار می گیرند مانند صابون از یک زنجیر هیدروکربن متصل به نمک یک اسید محلول در آب تشکیل شده است. البته در تهیه این پاک کننده ها باید توجه داشت که طول زنجیر و نوع هیدروکربن مورد استفاده بطور مناسب انتخاب گردد. از گروههای قطبی مشتق شده از اسید سولفوریک در حد بسیار عمومی برای جایگزینی کربوکسیلات استفاده می گردد. بعنوان مثال می توان به آلکیل سولفاتها ( ROSO 3 Na ) آلکان سولفوناتها ( RSO 3 Na ) و آلکیل آریل سولفوناتها ( R-C 6 H 4 -SO 3 Na ) اشاره کرد و از مهمترین این مواد می توان سدیم لوریل (دودسیل) سولفات (C12H25-OSNa) و سدیم دودسیل بنزن سولفونات ( C 12 H 25 -C 6 H 4 -SO 3 -Na ) را که دارای قدرت پاک کنندگی بالایی هستند نام برد. استرها و آمید اسیدهای چرب نیز که از تورین (H2NCH2CH2SO3H) و اسیدایزاتیونیک ( HOCH 2 CH 2 SO 3 H ) تهیه می شوند از جمله اولین ترکیبات سنتزی تلقی می شوند. مضافا آلکان فسفوناتها معرف نوع دیگری از مواد صناعی آنیونی wolf appliances می باشد. از طرف دیگر احتمال دارد که تغییر و اصلاح گروههای قطبی بوسیله wolf appliances تغییر در علامت بار الکتریکی یون فعال در سطح مسیر شود. یک مثال بسیار معروف از مواد شوینده کاتیونی ( invert soaps ) ملح آمونیوم نوع چهارم این طبقه بفرمول C 16 H 33 N(CH 3 )Br است. در طبقه دیگر یعنی مواد شوینده غیر معدنی گروه قطبی عبارت از گروه آب دوست غیر مجتمع شده می باشد که معمولا حاوی چند گانگی وظایف اکسیژن (اتر و الکل) است که در پیوند هیدروژنی با آب برگزیده شده است. مثالی د
No comments:
Post a Comment